आरआरआईद्वारा काठमाडौंमा आयोजित समारोहमा विश्वका आदिवासी नेताहरू सम्मानित

काठमाडौं, असार १६, २०८२ – राइट्स एन्ड रिसोर्सेज इनिसिएटिभ (RRI) ले आफ्नो २०औँ वार्षिकोत्सव नेपालमा भव्य रूपमा मनाउँदै विश्वका तीन उत्कृष्ट आदिवासी तथा स्थानीय समुदायहरूलाई पहिलोपटक प्रदान गरिएको सामूहिक कार्य पुरस्कार (Collective Action Awards) बाट सम्मान गरेको छ।

उक्त पुरस्कार सामूहिक नेतृत्व, सांस्कृतिक लचिलोपन, र वातावरण संरक्षणमा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याउने समुदायहरूलाई दिइएको हो। करिब २०० नामांकनहरूबाट छनोट गरिएका तीन विजेता अफ्रिका, एसिया, र ल्याटिन अमेरिकी क्षेत्रका छन्।

समारोह नेपालको सामुदायिक वन उपभोक्ता महासंघ (FECOFUN), नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ (NEFIN), ग्रीन फाउन्डेशन नेपाल, CIPRED, राष्ट्रिय आदिवासी महिला महासंघ (NIWF), INWOLAG, र Women Rights and Resources Network को सहआयोजनामा सम्पन्न भएको हो।

🏆 पुरस्कार प्राप्त तीन समुदायहरू

१. अफ्रिका: नाशुलाई मासाई कन्सर्भेन्सी (केन्या)

सन् २०१६ मा केन्याको मासाई समुदायले आफ्नै नेतृत्वमा नाशुलाई मासाई कन्सर्भेन्सी स्थापना गरे। यो पूर्वी अफ्रिकाको पहिलो आदिवासी स्वामित्वको संरक्षित क्षेत्र हो, जसले जनावर, गोठालो, र मानिसबीचको सहअस्तित्वलाई प्रवर्द्धन गर्छ।

👉 नेल्सन ओले रियिया, सह-संस्थापक:
“यो पुरस्कारले देखाउँछ कि जब समुदायहरू मिलेर काम गर्छन्, तब असाधारण परिणाम सम्भव हुन्छ।”

आज यो संरक्षित क्षेत्र महिलाको सशक्तिकरण, वातावरण शिक्षा, र सांस्कृतिक पुनर्जागरणको केन्द्र बनेको छ।

२. एसिया: जार्गारिया समुदाय, आरु टापु, इन्डोनेसिया

इन्डोनेसियाको मालुकु प्रान्तमा रहेको जार्गारिया समुदायले #SaveAru अभियानमार्फत बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरूबाट ५ लाख हेक्टर वनक्षेत्र जोगाएको थियो। २०१३ देखि २०१५ सम्मको आन्दोलनले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय ध्यान आकर्षित गर्‍यो।

👉 रोसिना गेलागोय, स्थानीय नेतृ:
“यो पुरस्कारले हामीलाई अझ सशक्त बनाएको छ। हामीले हाम्रो वन र संस्कृति बचाउने अभियान अझ दृढताका साथ अघि बढाउनेछौं।”

३. ल्याटिन अमेरिका: जुपागो क्रेका, शुकुरु डु ओरोरुबा समुदाय, ब्राजिल

ब्राजिलको यो समुदायले उपनिवेशकालदेखि ह्रास हुँदै आएको पवित्र भूमिको पुनरुत्थानका लागि २००२ मा २७,५५५ हेक्टर जमिन पुनः प्राप्त गरे। जुपागो क्रेका सामूहिक पहलमार्फत उनीहरूले परम्परागत कृषि, बीउ संरक्षण, वन पुनर्जनन र सांस्कृतिक अभ्यासहरू पुनर्स्थापना गरेका छन्।

👉 बेला शुकुरु, सामूहिक सदस्य:
“हामी यो पुरस्कार पाउँदा अत्यन्तै खुसी छौं। यसले हामीलाई हाम्रो सपना—वन समृद्ध र जीवन्त बनाउने—लाई अझ सशक्त बनाउँछ।”

🎤 नेपाल सरकार र नेताहरूको समर्थन

समारोहको उद्घाटन वन तथा वातावरणमन्त्री आइन बहादुर शाही ठकुरीले गर्दै भने:
“नेपालको सामुदायिक वन विकासमा RRI को योगदान प्रशंसायोग्य छ। मन्त्रालयले भविष्यमा पनि सहयोग र सहकार्य जारी राख्नेछ।”

पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले सन्देशमार्फत भने:
“RRI को सहकार्यमा नेपालले वन क्षेत्रलाई २९% बाट ४६% मा विस्तार गरेको छ। सामुदायिक नेतृत्व र संरक्षणको यो नमूना विश्वमै उदाहरणीय छ।”

डा. सोलांज बन्दियाकी-बाद्जी, RRI अध्यक्षले भनिन्:
“यी समुदायहरूको कार्यले देखाउँछ कि जलवायु र जैविक विविधताको समाधान स्थानीय ज्ञान र सामूहिक नेतृत्वमा छ।”

पेग्गी स्मिथ, RRI बोर्ड अध्यक्ष:
“यी कथाहरूले हामीलाई सम्झाउँछन् , साँचो नेतृत्व वन, भूमि र संस्कृतिको सामूहिक र दीर्घकालीन संरक्षणमा पाइन्छ।”

नेपालको त्सुम्बा समुदाय पनि फाइनलिस्टमा

नेपालको हिमाली क्षेत्रको त्सुम्बा समुदाय १५ उत्कृष्ट फाइनलिस्टमध्ये पर्न सफल भयो। उनीहरूको पर्यावरणीय संरक्षण, धार्मिक स्थलहरूको सम्मान, र सांस्कृतिक अभ्यासहरू संरक्षणको कार्यको उच्च मूल्याङ्कन गरिएको छ।

भविष्यका लागि RRI को नयाँ परम्परा

RRI ले भविष्यका संस्करणहरू समुदाय नेतृत्वमा आधारित बनाउने जनाएको छ। विजेताहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा सहभागिता, वकालत सीप प्रशिक्षण, र CLARIFI अनुदान कार्यक्रममार्फत परियोजना सञ्चालनमा सहयोग गरिनेछ।