साहित्य, संगीत र कलाको संगम ‘आभा काव्य लहर–८’ भव्यताका साथ सम्पन्न

सृजनात्मकता र कलाको प्रवाहलाई आत्मीय ढंगले उजागर गर्ने उद्देश्यसहित ‘आभा For Creativity’ द्वारा आयोजित ‘आभा काव्य लहर–८’ कार्यक्रम भव्य रूपमा सम्पन्न भएको छ। साहित्य, संगीत र रंगमञ्चीय प्रस्तुतीकरणको समिश्रण रहेको यस साँझले दर्शक, स्रोता र सहभागीहरूलाई एकसाथ सृजनात्मक यात्रामा सहभागी गरायो।

शास्त्रीय सुरबाट सुरु भएको ‘आभा साँझ’

कार्यक्रमको आरम्भ अच्युतरमण भण्डारी संगीत प्रतिष्ठानका कलाकारहरूको शास्त्रीय संगीत प्रस्तुतीबाट भयो, जसलाई ‘आभा सांगतिक लहर’ नाम दिइएको थियो। नेपाली धर्म, संस्कृति र परम्परागत संगीतको जगेर्नाको उद्देश्यका साथ स्थापित- प्रतिष्ठानका संस्थापक पं. अच्युतराम भण्डारीले तबला, परशुराम भण्डारीले सारंगी, र सीता भण्डारीले तानपुरा वादन गर्दै आधा घण्टा लामो मनमोहक प्रस्तुती दिए, जसले दर्शकलाई भावनात्मक र सांगीतिक ध्यानमा डुबायो। यसले वातावरणलाई शान्त, ध्यानपूर्ण र सृजनामय बनायो। 

आत्मीयता र सिर्जनाको साझा थलो

कार्यक्रम सञ्चालिका अंशु खनालले साहित्य, संगीत र कलालाई जीवनका गहिरा अनुभूतिहरूको अभिव्यक्ति बताउँदै यो साँझ साहित्यिक औपचारिकता नभई आत्मीयता र सिर्जनाको साझा थलो भएको उल्लेख गरिन्। “आजको कार्यक्रम कुनै औपचारिकता होइन,  यो एक आत्मीय जमघट हो-  जहाँ स्रष्टाहरू, श्रोता, दर्शकहरू एउटै वृत्तमा छौँ”, उनले भनिन्।  

कविहरूका गहिरा अनुभूतिहरू

कार्यक्रमको दोस्रो खण्डमा, प्रमुख प्रस्तोता कवि तथा लेखकहरू प्रा.डा. अभि सुवेदी, कवि मन्जुल, र कवि एलिसा एकलासले क्रमशः २५–२५ मिनेटको समयावधिमा आफ्ना सशक्त कविता र त्यससँग जोडिएका जीवनका अनुभूतिहरू प्रस्तुत गरे। उनीहरूको कविताले केवल साहित्यिक सौन्दर्य मात्र होइन, संवेदनाको गहिराइ पनि उजागर गर्‍यो।

कवि-त्रयको कविताले प्रस्तुत गरेका जीवनका अनुभव, सामाजिक बिम्ब र मानव संवेदनाको गहिरो अभिव्यक्तिले कहिले दर्शकदीर्घालाई ताली पिटायो भने कहिले गहिरो ध्यानमा डुबायो। १३० जना भन्दा बढी सहभागीहरूले थिएटरको अनुशासन पालन गरेर कविताको रसस्वादन गरे।

जब प्रा.डा. अभि सुवेदीले भने-  “ल्याउ मन्जुल, पानी ल्याउ”

कार्यक्रमको एक विशेष क्षणमा  कवि मञ्जुल र प्रा.डा. अभि सुवेदीबीचको मित्रताको एक सानो तर भावुक दृश्यले सम्पूर्ण माहोललाई हृदयस्पर्शी बनायो।

कार्यक्रमको अन्त्यतिर कवि मञ्जुल कविता सुनाइरहँदा सुवेदीले मञ्चमा चढेर आत्मीयतापूर्वक पानीको बोतल थमाइदिए, जुन दृश्यले मित्रताबारे ‘मौन कविता’ बोलेजस्तै अनुभूति गरायो। 

मञ्जुलले पानी पिइसकेर भने, “अभिले दिएको पानी खाएँ मैले, तपाइँहरूले दिएको पानी खाएँ मैले, मलाई लाग्छ, अझ कविता भन्न बल भयो।”

यस क्षणले दर्शकदीर्घालाई भावुक मात्र होइन, प्रेरितसमेत बनायो। कार्यक्रमले सिर्जनशीलता, कविता र मित्रताको अनुपम संगम प्रस्तुत गर्दै दर्शकहरूमा गहिरो प्रभाव छोड्यो।

सहभागी विनोद देउवाले भने, “दुई दिग्गज, दुई कवि र जीवनभरका मित्रहरू—आजको ‘आभा काव्य लहर–८’ मा साझा गरिएको त्यो न्यानो क्षणले कला, आन्दोलन र मित्रताको अमर सम्बन्धलाई झल्कायो।”

कवि कपिल मौनले उक्त क्षणबारे सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, “मित्रताको यस्तो मिठो अभिव्यक्तिको साक्षी हुन पाउँदा सारा दर्शक–श्रोता ताली पिट्न थाले। मलाई आभा फर क्रिएटिभिटीको कार्यक्रम सफल भएको अनुभूति भयो।”

त्यसैगरी, कवि विपना अधिकारीले यस घटनाले आफूलाई आगामी काव्यिक यात्रामा थप प्रेरणा मिलेको बताएकी छन्। कवि विजय लुइटेलले भनेका छन्, “दुई दिग्गजको त्यो मित्रताको साक्षी हुन पाएँ, भाग्यमानी ठान्दछु।”

कविता र परफर्मेन्स आर्टको संयोजन

अतिथि तीन कविका एक-एक  कविताहरूलाई अझ प्रभावशाली बनाउँदै सुरज पराजुलीले प्रा.डा. अभि सुवेदीको कविता, भूमिका थारुले एलिसा एकलासको कविता र कबिर काफ्काले कवि मन्जुलको कवितामाथि Performance Art प्रस्तुत गरे। ती दृश्यात्मक प्रस्तुतिहरूले कविता भित्र लुकेको भावना, आन्दोलन र अनुभूतिलाई दृश्यमार्फत उजागर गरिदिए, जसले श्रोता-दर्शकलाई भावनात्मक रुपमा गहिरोसँग छुने काम गर्‍यो।

स्रष्टा सम्मान र साझेदारीमा देखिएको नवीनता र संवेदनशीलता

आभा काव्य लहर–८’ मा अतिथि कवि, संगीतकार र कलाकारहरूको सम्मानमा देखिएको रचनात्मकता अन्य कार्यक्रमभन्दा पृथक रह्यो। माला, आकर्षक प्रमाणपत्र, हस्तनिर्मित झोला, चित्रकलाका पोर्ट्रेट, गुलाफका फूलहरूसहित सम्मान गरिँदा आत्मीयता र सिर्जनशीलताको सुन्दर समागम देखिन्थ्यो। 

कविहरूलाई कविता वाचनको प्रारम्भमै सम्मान गरिएको थियो, र प्रत्येक कविले कविता सुनाउँदै गर्दा उनको पोट्रेट सँगैको इजेलमा राखिएको थियो, जसले प्रस्तुतिलाई अझ भावनात्मक र अर्थपूर्ण बनाएको थियो। कलात्मक साझेदारहरू Bimba Arts, Yarn Heaven, Rashik Arts र Dharko Arts को यस कला प्रदर्शनीमार्फत थप सजीव र कलामय बनाएका थिए।  यसैगरी, Yarn Heaven द्वारा प्रदान गरिएका हातेनिर्मित सिर्जना (गुलाफको फूल) ले आत्मीयता थपेको थियो।

कार्यक्रमलाई प्लास्टिकमुक्त बनाउने जमर्कोस्वरूप, प्लास्टिकमुक्त, वातावरणमैत्री जीवनशैलीको लागि प्रेरणादायी कार्य गरिरहेको ‘इको साथी नेपाल’ले बाँसका बोतलहरू उपलब्ध गराउँदै वातावरणमैत्री सन्देश प्रवाह गर्‍यो। साथै, कार्यक्रमको अर्को वातावरणीय साझेदार  ‘बिघ्नहर्ता नेपाल’ले चेपाङ समुदायबाट निर्मित अम्रिसो र बाबियोका डायरीहरू अतिथि कवि, संगीतकार र कलाकारहरूलाई प्रदान गरेर ग्रामीण सशक्तीकरणसँग साहित्यको सेतु बाँध्यो। 

खाद्य साझेदारको रूपमा ‘काँईला मिठे फापर’ अर्थात् ‘काँईला दाइको सातु घर’ कार्यक्रममा सहभागी भएको थियो। काँईला मिठे फापर  प्रस्तुत गरेको परम्परागत स्वाद, पौष्टिकता र शुद्धताले कार्यक्रमलाई थप मिठास प्रदान गरेको थियो।

यस्तै, सामुदायिक साझेदारको रूपमा Sathi Circle र डिजिटल साझेदारका रूपमा Sathi Solutions आबद्ध थिए। डिजिटल प्रविधिको सशक्त प्रयोगले कार्यक्रमलाई व्यवस्थित, प्रवाहमूलक र समकालीन बनाएको थियो।

मिडिया साझेदारका रूपमा टुरशाला, साहित्यपोस्ट र द म्यासेज आबद्ध थिए। साथै, शैक्षिक साझेदारको रूपमा Star International Educational Consultancy Pvt. Ltd. (SIEC) कार्यक्रमसँग आबद्ध थियो ।

यसैगरी, आतिथ्य साझेदारको रूपमा Hospitality Sales and Marketing Association Nepal (HSMAN) को उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो। होटल तथा रिसोर्ट क्षेत्रमा क्रियाशील सेल्स र मार्केटिङ पेशाकर्मीहरूको यस सञ्जालले कार्यक्रम व्यवस्थापन र पाहुना सत्कारको पक्षलाई व्यावसायिक र व्यवस्थित बनाएका थिए।

कार्यक्रमको अध्यक्षता रसिक राजले गरेका थिए भने संयोजन राजु झल्लु प्रसादले गरेका थिए। 

सृजनात्मकतासहित पुनरागमन गरेका छौँ: अध्यक्ष रसिक राज

समापन मन्तव्यका क्रममा अध्यक्ष रसिक राजले ‘आभा काव्य लहर’को निरन्तरताप्रति धेरै शुभेच्छुक, साथीहरू तथा सहयोगीहरूले चासो राख्दै “आभाको कार्यक्रम कहिले हुन्छ?” भनी पटक–पटक सोधिरहेकाले ‘आभा काव्य लहर – ८’ को पुनरागमन भएको बताए। 

“यो केवल कार्यक्रमको पुनरागमन मात्र होइन, त्यो प्रश्नको उत्तर पनि हो,”  उनले भने।

उनले स्मरण गरे, “२०७५ असार ३० मा पहिलो संस्करण सुरु गरेका थियौं, र २०७६ माघ २५ मा सातौं संस्करण सम्पन्न भएको थियो। लामो अन्तरालपछि आज फेरि आठौं संस्करण लिएर उपस्थित भएका छौँ।” उनले थपे, “यस शृंखलालाई निरन्तरता दिन तपाईंहरूको माया, विश्वास र साथ आभाले सधैँ खोजिरहनेछ।”

आभा काव्य लहर-९, गजल विशेष हुनेछ: संयोजक झल्लुप्रसाद

कार्यक्रम संयोजक राजु झल्लु प्रसादले साहित्य, संगीत र भावभंगी कलाको समागम प्रस्तुत गर्ने प्रयासस्वरुप, पुराना र नयाँ पुस्ताबीच सेतु निर्माणका साथै विविध कलाका स्वरूपहरूलाई एउटै मञ्चमा ल्याएको बताए।  

“आभाले आफ्नो विशेष कार्यक्रमको हरेक ३/३ महिना नियमित रूपमा गर्दै आइरहेको ‘आभा काव्य लहर’को आठौँ शृंखलामा थप सृजनशील भएर हामी पुन” फर्किएका छौं”, उनले अगाडि भने, “यस  शृंखलालाई हामी साहित्य, संगीत र भावभंगी कलाको समागम प्रस्तुत गर्ने प्रयासस्वरुप,  पुराना र नयाँ पुस्ताबीच सेतु निर्माणका साथै विविध कलाका स्वरूपहरूलाई एउटै मञ्चमा ल्याउने जमर्को गर्दै जानेछौं।” 

प्रसादले ‘पठन संस्कृतिको विकास, सिर्जनशीलताको अभ्यास’ भन्ने मूल उद्देश्यका साथ स्थापना भएको ‘आभा For Creativity’ सुरुदेखि नै साहित्य, कला र परफर्मेन्स आर्टको प्रवर्द्धनमा सक्रिय रहँदै आएको बताए। उनका अनुसार, मासिक रूपमा सञ्चालन हुँदै आएको ‘आभा सिर्जना प्रवाह’ अन्तर्गत २७ वटा श्रृंखलाहरू सम्पन्न भइसकेका छन्, र अब यसलाई पुनः निरन्तरता दिइनेछ। यस शृंखलाले समकालीन सिर्जनालाई स्थायी मञ्च प्रदान गर्दै आएको छ। साथै, पुस्तकालय स्थापना, राहत वितरण, सामाजिक चेतनामूलक गतिविधि, ओपन माइक, परफर्मेन्स आर्ट, कला–प्रशिक्षण तथा विद्यालयस्तरीय सिर्जनात्मक अभ्यासहरूलाई पनि आगामी दिनमा निरन्तरताका साथ अघि बढाइने उनले स्पष्ट पारे।

प्रसादले सबै सहभागी साझेदार, स्रष्टा, अतिथि कवि, संगीतकार, कलाकार, र स्वयंसेवक र दर्शकप्रति गहिरो आभार प्रकट गर्दै आगामी संस्करण ‘आभा काव्य लहर–९’ गजल विशेष हुने र त्यस शृंखलामा अझ सशक्त, सृजनशील र सामूहिक सहभागिता हुने विश्वास व्यक्त गरे।